فناوري موشكي

اشاره :

مقامات اکراینی ادعا کرده اند که از این کشور، در سال 2001 ، 12 فروند موشک کروز دور برد به مقصد ایران و نیز 6 فروند از این موشک ها به مقصد چین خارج شده است . آنها همچنین مدعی شده اند که این موشک ها بدون کلاهک هسته ای به این دو کشور فروخته شده اند.

این موضوع اولین بار سال گذشته، در مجله انگلیسی "فایننشیال تایمز" عنوان شد و پس از آن در رسانه های دیگر نیز تکرار گردید.

این گزارشات همچنین مدعی هستند که یک سال و نیم پیش، با اخطار مقامات امنیتی اکراین یک بازرگان روسی بازداشت شد که گمان می رود مسوول اصلی این معامله تسلیحاتی بوده باشد.

در ادامه گزارشی که می خوانید مطلبی است بر مبنای همین ادعا که در یک نشریه اسرائیلی درج شده است. به طور کلی به نظر می رسد کارشناسان نظامی و مطبوعات خارجی به ویژه اسرائیلی با دقت زیادی توان دفاعی ایران را زیر نظر داشته و احتمالات مختلف را در مورد توان دفاعی ایران مورد محاسبه و بررسی قرار می دهند. این در حالی است که محافل کارشناسی و رسانه های تخصصی ایرانی از ارزیابی صحیح و دقیق توان نظامی اسرائیل به عنوان نخستین تهدید خارجی علیه جمهوری اسلامی ایران غافل مانده اند و لازم است این موضوع بیشتر مورد توجه  ناظرین و کارشناسان امر واقع شود:

 «اکراین اخیرا ادعا کرده است که 12 فروند موشک کروز بلند برد as-15 ساخت روسیه که در اختیار نیروهای دفاعی این کشور بوده به ایران فروخته شده است. این موشک‌های با وزن 1.7 تن و طول 6 متر ، بردی در حدود 3000 کلومتر ( 2000 مایل) دارند .

اولین مدل روسی این موشک در سال 1984 وارد سرویس گردید . موشک as-15  توسط دو نوع بمب افکن استراتژبک بلند برد مورد استفاده قرار می گرفته است . توپولف 95 های قدیمی و بمب افکن های مدرن مافوق صوت توپولف 160 .

عقاب دريا، موشكي است ضدكشتي، داراي وزني متوسط، و قابليت شليك‏كن و فراموش كن كه توسط كمپاني BAe Dynamics كه امروزه به نام MBDA شناخته مي‎شود، طراحي و ساخته شده است و امروزه تنها در خدمت نيروي دريايي هند قرار دارد. اين موشك به منظور غرق يا از كار انداختن كشتي‏هايي به اندازهء ناوهاي هواپيمابر و در محيط‏هاي پر از اغتشاش الكترونيكي يا ساير اقدامات متقابل الكترونيكي نظير فريبنده‏هاي Decoy طراحي شده بود.
تاريخچه
موشك Sea Eagle از دل پروژه‏اي به نام P3T بيرون آمد كه در سال 1973 آغاز شده بود و طي آن قرار بود موشك جديدي جهت جايگزيني سلاح هدايت تلويزيوني Martel گونهء AJ.168 ساخته شود. بدنهء Sea Eagle بر همان اساس شكل گرفت. (Martel موشكي است ضدرادار كه به طور مشترك توسط كشورهاي ايتاليا و فرانسه، در دو گونهء هدايت راداري AS37 و هدايت تلويزيوني AJ168 طراحي و ساخته شده است) شركت Marconi كه اكنون با نام Selex فعاليت مي‏كند، طرح رادار جستجوگر نصب شده در دماغهء اين موشك را از گونهء زيردريايي‏پرتاب موشك Martel اقتباس كرد. اما اين طرح در اواسط دههء 1970، با ورود به خدمت موشكهاي نظير هارپون، منسوخ شده محسوب مي‏گرديد.

طراحي موشكي كه امروز به نام Sea Eagle در خدمت قرار دارد، به سال 1976 آغاز شد و طراحي آن به سال 1979 كامل گرديد و توليد انبوه موشك به سال 1982 كليد خورد. به دنبال انجام آزمونهاي پرتابي، كه تا سال 1984 به طول انجاميدند، اين موشك در همان سال، رسمن وارد خدمت گرديد. جنگندهء بوكانير متعلق به نيروي هوايي سلطنتي بريتانيا، اولين هواپيمايي بود كه قادر شد موشك Sea Eagle را به صورت عملياتي حمل كرده و به خدمت گيرد. متعاقب بوكانير، جنگنده‏هاي Sea Harrier و تورنادو GR.1B و همچنين تورنادوهاي نيروي هوايي عربستان سعودي نيز به اين موشك مجهز شدند. (تورنادو GR.1B جايگزين جنگندهء قديمي بوكانير گرديد(.

پس از عربستان سعودي، نوبت نيروي دريايي هند كه جنگنده‏هاي سي‏هارير و جاگوار (Jaguar) اين نيرو به موشك Sea Eagle مجهز شوند. در كنار اين هواپيماها، تعداد 12 هليكوپتر سي‏كينگ نوع Mk.42B هند نيز به اين موشك تجهيز شدند. موشك نصب شده بر روي اين هليكوپتر گونه‏اي از Sea Eagle بود كه داراي بوستر راكت دوتايي بود كه در كنار هم در انتهاي بدنهء موشك نصب شده بودند.

هواپيماهاي گشت Ilyushin Il-38 نيروي دريايي هند كه ساخت شوروي و مشابه P-3 Orion محسوب مي‏شوند نيز به گونهء بوستردار اين موشك مجهز شدند. اين موشكها در قسمت پشت بالها نصب مي‏شوند. همچنين گزارشاتي شده بود مبني بر اينكه هند قصد داشته است تا ناوگان بمب‏افكن‏هاي Tupolev Tu-142 خود را به اين موشك مجهز نمايد. (بمب‏افكن سنگين توپولوف142، گونهء دريايي بمب‏افكن Tu-95 محسوب مي‏شود(.

طراحي
موشك ضدكشتي Sea Eagle با يك موتور توربوجت پارافين سوز به نام TRI-60 ساخت ميكروتوربو مجهز شده است. اين موشك با سرعتي حدود 0.85 (معادل 1040 كيلومتر بر ساعت يا 645 مايل بر ساعت) تمامي مسير 110 كيلومتري به سمت هدف را سير مي‏كند.
موشك پرتاب شدهء Sea Eagle كاملن مستقل از پرتاب كننده عمل مي‏كند. پروسهء جستجو و پرواز به سمت هدف، به طور كامل به وسيلهء سيستم كامپيوتر دروني كنترل مي‏شود. اين كامپيوتر، داراي مجموعه‏اي از توابع عملياتي قابل برنامه‏ريزي است. در اين توابع، مجموعهء بزرگ و قابل تغييري مشتمل بر سرعت كروز، نحوهء جستجو و حمله به هدف تعبيه شده است. (شامل حالت ساده و قبلن برنامه‏ريزي شده‏اي از عمل نشانه‏روي جهت حمل موشك به وسيلهء هواپيماهايي كه فاقد رادار هستند و اطلاعات مربوطه هدف را از منابع خارجي تهيه مي‏كنند).
مجهز بودن اين موشك به يك سرجنگي بسيار پيشرفته، كه آن را قادر مي‏سازد تا كشتي‏هاي جنگي بسيار بزرگ و عظيمي را از صحنهء نبرد حذف نمايد و همچنين سيستم هدايت بسيار پيشرفتهء كامپيوتري موشك و رادار جستجوگر فعال، كه در اين موشك تعبيه شده است، كارشناسان فني هر دو كاربر اين موشك يعني بريتانيا و هند را شگفت زده كرده است.

گونه‏اي قبلي اين موشك به دليل وجود برخي اختلالات دروني، از خدمت خارج شده است. هند تنها كشوري است كه موفق به كسب قوانين حقوقي دربارهء اين موشك شده است و مجاز گرديده تا اين موشك را بر روي پلتفرم‏هاي گوناگوني نصب نمايد. قبل از تطبيق اين موشك با انواع هواپيماها و جايگاههاي حمل سلاح، اين موشك مشمول انواع آزمايشات ساختاري توسط صنايع هوافضاي هند، شاخهء مستقر در بنگلور قرار گرفت.
براي استفاده از ساير حالتهاي پيش‏بيني شده در كامپيوتر موشك، نياز به سيستم تسليحاتي و حسگرهاي پيچيده در هواپيما (يا هليكوپتر) پرتاب كننده مي‏باشد تا بدين طريق، موشك Sea Eagle در حين پرواز، به وسيلهء اطلاعات مرتبط با هدف كه توسط رادار هواپيما (يا هليكوپتر) كسب شده‏اند، برنامه‏ريزي مي‏شود. مسير حركت به سمت هدف كه «پاي سگ» يا Dog leg ناميده مي‏‎شود را مي‏توان درون كامپيوتر موشك برنامه‏ريزي نمود تا بتوان تعداد زيادي موشك را از جهت‏هاي متفاوت به سمت هدف مورد نظر ارسال كرد و سيستم دفاعي هدف را بدين طريق اشباع نمود.

* سيستم ناوبري اينرسيايي، به موشك توانايي درگيري در فواصل ماوري افق را مي‏بخشد.
* رادار ارتفاع‏سنج C-band به موشك اين امكان را مي‏دهد تا در ارتفاعات بسيار پست بتواند پرواز كند و اين كاهش ارتفاع، تا زمان كشف يك كشتي (هدف)، حفظ مي‏شود.
* رادار جستجوگر فعال J-band، قادر است اهدافي را در فاصلهء حدود 30 كيلومتري شناسايي كند، در صورت نياز، اطلاعات مربوط به هدف از ميانهء مسير به وسيلهء مانور بالا كشيده شدن ارتفاع پروازي موشك (pop up)، به روز مي‏شود.
* بالهاي اصلي موشك، مثلثي شكل هستند و به شكل صليب نصب و پيكربندي شده‏اند. بالهاي كوچكتر موشك نيز به همان شكل هستند و پيكربندي آنها، باعث حركت و تغيير مسير موشك مي‏شود.
* مدخل هواگيري موتور موشك در زير بدنه تعبيه شده است. اين مدخل، به هنگام حمل موشك در زير هواپيما (يا هليكوپتر) به وسيلهء يك پوشش آئروديناميكي پر مي‏شود كه به هنگام پرتاب، از موشك جدا مي‏گردد.
* اين موشك به كلاهك جنگي نفوذگر مجهز شده است. (semi armour piercing warhead)

هر دو هواپيماي Il-38 و Tu-142 داراي خدمه‏هاي آموزش ديده و بسيار ماهري هستند كه اگر به عمليات هركدام از اين هواپيماهاي غول‏پيكر نياز احساس شود، تاثيرات شگرف آن در صحنهء عمليات، مشاهده خواهد شد. هر دو هواپيماي Il-38 و Tu-142 تحت برنامه‏اي به نام Progress Light كه در سال 1988 به وسيلهء صنايع هوافضا و نيروي دريايي هند به انجام رسيد، مجهز به آلات بسيار دقيقي جهت كشف و نابودي انواع كشتي‏ها گرديدند.

كاربران

بريتانيا
جنگندهء Blackburn Buccaneer به صورت 2 يا 4 موشك (اين جنگنده اكنون از رده خارج شده است)
جنگندهء Tornado GR.1B به صورت 2 موشك (اين جنگنده اكنون از رده خارج شده اس)
جنگندهء Sea Harrier FRS.1/FA.2 )دو موشك)
هند
جنگندهء Sea Harrier FRS Mk.51 )دو موشك)
هليكوپتر Sea King Mk.42B )دو موشك)
جنگندهء Jaguar IM )يك موشك)
هواپيماي گشت دريايي Ilyushin Il-38)دو موشك)
بمب‏افكن سنگين Tupolev Tu-142 )به تعداد افشا نشده)
عربستان سعودي
جنگندهء Tornado IDS به صورت دو يا چهار موشك (اين جنگنده به زودي با Eurofighter جايگزين خواهد شد)
شيلي
جنگنده  A-36M Halconهمان جنگندهء سبك ساخت شركت كاسا يا CASA 101 Aviojet))

گونه‏ها
گونه‏اي از اين موشك، P5T ناميده مي‎شود كه به منظور پرتاب از محفظه‏هاي تعبيه شده بر روي كشتي طراحي شده بود و از همان بوسترها تعبيه شده جهت موشك «هليكوپترپرتاب» بهره مي‎برد. اما اين سلاح به سال 1985، در رقابت با موشك آمريكايي هارپون (Harpoon) جهت تجهيز ناوهاي تايپ 23 نيروي دريايي سلطنتي، بازنده شد و عرصه را به رقيب آمريكايي خود واگذار كرد. اين گونه همچنين بنا بود به وسيلهء پرتابگرهاي كنار ساحل نيز مورد استفاده قرار بگيرد.
گونه‏اي ديگر، موشكي بود مجهز به يك جستجوگر مادون‏قرمز (infrared seeker) و يك رابط انتقال داده‏اي (data link) به منظور به‏روز‏آوري اطلاعات به وسيلهء داده‏هاي ارسالي توسط پرتابگر حين پرواز كه حدود سال 1990 مورد بررسي قرار گرفت. اين گونهء ‌جديد، عقاب طلايي يا Golden Eagle نام گرفت و به يك سرجنگي نفوذگر مجهز شده بود كه امكان حمله به اهداف مقاوم شدهء زميني را نيز فراهم مي‏آورد. اما اين گونه،‌ هيچگاه ساخته نشد.
پيشنهاد يك به‏روزآوري موشك Sea Eagle در اواسط دههء 1990 ارائه گرديد كه در آن بنا شده از جستجوگر دوگانه و سيستم بهبود يافته استفاده شود، اما اين موشك نيز كنار گذاشته شد.
جهت پرتاب از طريق هوا، نيروي دريايي هند، موشك Sea Eagle را توسط هواپيماي Sea Harrier Frs Mk.51 ، هليكوپتر Sea King Mk.42B و همچنين جنگندهء Jaguar IM مورد استفاده قرار مي‏دهد. به تاريخ 24 آوريل 1997، موشك Sea Eagle طي يك آزمايش، يك كشتي از رده خارج نيروي دريايي هند را منهدم نمود.
اولين پرتاب اين موشك از طريق جنگندهء سي‏هارير Mk.51 نيروي دريايي هند، به تاريخ ژوئن سال 2000 صورت پذيرفت. در اين آزمايش، موشك Sea Eagle با موفقيت تمام، شناور متعلق به نيروي دريايي هند را مورد اصابت قرار داد. (کشتی Hosdurg) در جريان همين آزمايش، يك فروند Jaguar IM نيز موشك Sea Eagle خود را شليك نمود.
به هنگام زماني كه قرار است موشك Sea Eagle از خدمت در نيروي دريايي و هوايي هند خارج گردد، هندي‏ها به دنبال جايگزيني اين موشك با انواع موشكهاي ضدكشتي روسي خواهند بود و به نظر مي‏رسد موشك 3M-24E (موشک ضدکشتی SS-N-25 SWITCHBLADE) محتمل‏ترین نمونه براي جايگزيني باشد).

استورم شدو، موشك كروزي است هواپرتاب، ساخت مشترك كشورهاي انگليس و فرانسه كه به وسيلهء كنسرسيوم MBDA ساخته شده است و در اختيار كشورهاي بريتانيا، فرانسه، ايتاليا و اخيرن امارات قرار گرفته است. استورم شدو، نامي است كه انگليسي‎ها بر روي اين موشك نهاده‏اند و در فرانسه، اين موشك، SCALP EG ناميده مي‎شود. اين موشك، بر اساس موشك قديمي ضدباند Apache ساخته شده است و تفاوت آنها در نصب كلاهك جنگي به جاي استفاده از مواد منجره مي‏باشد.
ويژگيها
اين موشك رادارگريز، داراي بردي فراتر از 150 مايل (250 كيلومتر) مي‏باشد كه به وسيلهء پيشرانه‏اي توربوجت و با سرعت 0.8 ماخ، به حركت درمي‏آيد. اين موشك به وسيلهء جنگنده‏هاي تورنادوي GR4 (بريتانيا)، تورنادو IDS (ايتاليا)، يوروفايتر تايفون، ميراژ2000 و رافال (فرانسه) قابل حمل است. همچنين مقرر شده است كه اين موشك به محض ورود به خدمت جنگندهء F-35، توسط آن نيز قابل حمل و پرتاب باشد.
سرجنگي نفوذگر (BROACH warhead)، در ابتدا كمي در سطح هدف نفوذ مي‏كند و يا وارد هدف مستحكم شده مي‏گردد، سپس يك فيوز تاخيري كه زمان آن قابل تغيير است، زمان انفجار كلاهك اصلي را در اختيار مي‏گيرد. اين موشك، داراي حداكثر وزني در حدود 1300 كيلوگرم، قطري حداكثر 1متر و گستردگي 3 متر مي‏باشد.
اهدافي كه مقرر شده است توسط اين موشك هدف قرار گيرند عبارتند از: مراكز فرماندهي و كنترل، مراكز مخابراتي، تاسيسات فرودگاهي، تاسيسات بندرگاهي، انبارهاي مهمات، كشتي‏ها و زيردريايي‏هايي پهلو گرفته در بنادر و پل‏ها.
اين موشك، در طبقه‏بندي تسليحات «شليك‏‎كن و فراموش‏كن» قرار مي‏گيرد (fire and forget)؛ با پرتاب موشك، ديگر كنترلي نمي‏‎توان بر آن اعمال كرد، اطلاعات هدف مورد نظر را تغيير داد و يا موشك را وادار به عمل «خودانهدامي» نمود.
كارشناسان برنامه‏ريزي، مسير پرواز موشك را با لحاظ مكان پدافندهاي هوايي و ساير اهداف دشمن در نظر مي‏گيرند. موشك، مسير خود تا هدف را به صورت نيمه‏خودكار طي مي‏كند، بدين ترتيب كه به هنگام پرواز در ارتفاع پست، از سامانهء مكان‏ياب جهاني (GPS) جهت انطباق مسير پرواز خود با عوارض طبيعي زمين تا رسيدن به ناحيهء هدف مورد نظر، بهره مي‏برد. هنگامي كه موشك به نزديكي هدف مورد نظر خود مي‏رسد، به يكباره و با فشار زياد، ارتفاع خود را زياد مي‏كند تا مختصات دقيق هدف را با دقت بيشتري بدست آورد. در طي وارد آمدن اين فشار، قسمت مخروطي شكل دماغهء موشك از آن جدا مي‎شود تا دوربين كيفيت بالاي حساس (High Resolution Infrared Camera) به حرارت، بتواند منطقهء هدف را مشاهده نمايد؛ (اين عمل ارتفاع گيري با شدت و رهاسازي نوك دماغه، ميدان ديد وسيع‏تري را فراهم مي‏آورد). سپس موشك سعي مي‏كند تا مكان دقيق هدف را بر اساس اطلاعات ذخيره شدهء قبلي، بدست آورد. اگر موشك از انجام اين مرحله ناتوان بماند، اين مخاطره وجود دارد كه به همسايگي هدف خسارت بزند، بدين جهت، موشك به نقطهء ديگري كه قبلن براي انهدام در نظر گرفته شده است هدايت مي‏‎شود تا از خسارت احتمالي هدفگيري نادرست، جلوگيري شود.
سامانهء نيمه‏خودكار پرواز و هدايت، و سرجنگي دومرحله‏اي، از اين سلاح، يك موشك كروز بي‎مانند ساخته است. تنها رقيب اين سلاح، موشك كروز تام‏هاوك (Tomahawk) مي‏باشد كه داراي ويژگي‏هاي مشابه و بردي بيشتر است اما در زمينهء هدفگيري دقيق و قابليت نفوذ در سازه‏هاي مقاوم، استورم شدو داراي نقاط ضعفي مي‏باشد.
سامانهء هدايت كنندهء TERPROM
موشك كروز استورم شدو، داراي سامانهء هدايت پذيري چندگانهء‌ مشتمل بر اينرسيايي، مكان‏ياب جهاني، TERPROM و جستجوگر مادون قرمز مي‏باشد. TERPROM، سامانه‏اي است جهت امور ناوبري نظامي، كه بر روي هواپيماها و موشكها نصب مي‏گردد.
اين روش هدايت پذيري، بر اساس اطلاعات ديجيتال ذخيره شدهء ارتفاع هدف است كه با اطلاعات سامانهء ناوبري و رادار ارتفاع‏سنج تركيب شده و سپس وارد سيستم محاسبه‏گر مي‎شود تا مكان دقيق موشك يا هواپيما بر فراز منطقه‏اي كه در حال پرواز است، معلوم گردد. اين سامانه همچنين به يك واحد اخطارگر مجهز است تا از نزديك شدن بيش از حد هواپيما به زمين، جلوگيري نمايد.
سامانهء TERPROM توسط صنايع هوافضا بريتانيا (British Aerospace) طراحي و ساخته شده است.

تاريخچه
صنايع هوافضاي بريتانيا به همراه شركت ماترا، با شركتهاي زير وارد رقابت ساخت اين موشك گرديد:
McDonnell Douglas
Texas Instruments/Short Brothers
Hughes/Smiths Industries
Daimler-Benz Aerospace/Bofors
GEC-Marconi
Rafael
موشك استورم شدو ساخت Bae/Matra، به تاريخ 25 ژوئن 1996، برندهء مناقصه شناخته شد. قرارداد ساخت و توليد انبوه به تاريخ 11 فوريه‌ 1997 منعقد شد، و اين در زماني بود كه دو كمپاني Bae و Matra، كارخانهء مشترك ساخت موشك را به نام Matra BAe Dynamics تاسيس كرده بودند. فرانسه 500 فروند موشك SCALP را به تاريخ ژانويهء 1998 سفارش داد.
اولين شليك موفقيت‏آميز و كاملن هدايت شوندهء اين موشك، به تاريخ آخر دسامبر سال 2000 در فرانسه انجام پذيرفت. هواپيماي شليك كننده، يك فروند Mirage 2000N بود. اولين شليك اين موشك در بريتانيا، به تاريخ 25 مي 2001 از طريق يك فروند جنگندهء تورنادوي متعلق به پايگاه هوايي Warton انجام پذيرفت. (پايگاهي كه مركز اصلي ساخت و آزمايشات صنايع هوافضاي بريتانيا مي‏باشد.)
استورم شدو به سال 2002 وارد خدمت در نيروي هوايي سلطنتي شد. اولين شليك رزمي اين موشك، در جريان جنگ سال 2003 جهت آزادسازي عراق به وسيلهء اسكادران 617 ام انجام پذيرفت. به تاريخ 12 سپتامبر 2006، جنگنده‏‎هاي Tornado IDS متعلق به نيروي هوايي ايتاليا، جهت ايجاد سازگاري حمل و شليك موشك استورم شدو، به آفريقاي جنوبي فرستاده شدند.
آيندهء موشك
امروزه كنسرسيوم MBDA در حال طراحي نوع بردبلندتر و درياپرتاب اين موشك مي‏باشد كه SCALP Naval ناميده مي‎شود و قرار است به وسيلهء پرتابگر SYLVER نوع A-70، از ساحل يا توسط زيردريايي‏ها، قابل شليك باشد.
به منظور قابل رقابت بودن موشك درياپايهء SCALP با موشك آمريكايي تام هاوك، قرار است اين موشك داراي برد بسيار بيشتري نسبت به استورم شدو باشد.
مقرر شده بود تا موشك استورم شدو، به تعداد زياد و به عنوان قسمتي از «سامانه‏هاي تهاجم هوايي آيندهء نيروي هوايي سلطنتي» (Future Offensive Air System) وارد خدمت شود و احتمالن توسط هواپيماهاي غيرتهاجمي نظير C-130J يا ايرباس A400M به كار گرفته شود، اما اين برنامه به سال 2005 لغو گرديد، اگرچه امكان اين وجود دارد تا استفاده از موشك استورم شدو، در برنامه‏‎هاي آتي ديگر نيروي هوايي سلطنتي بريتانيا، گنجانده شود.
موجودي
كشورهاي زير، موشك استورم شدو يا SCLAP را به تعداد زير به خدمت گرفته‏اند:
* فرانسه: تعداد 500 فروند را به تاريخ ژانويهء 1998 جهت نيروي هوايي فرانسه سفارش داد.
* بريتانيا: تعداد 900 فروند جهت نيروي هوايي سلطنتي (Royal Air Force)
* يونان: تعداد 90 فروند را به تاريخ آگوست 2000 جهت نيروي هوايي يونان سفارش داد.
* ايتاليا: تعداد 200 فروند جهت نيروي هوايي ايتاليا (Aeronautica Militare)
* امارات متحده عربي: تعداد اعلام نشده‏اي از اين موشك به نام Black Shaheen شاهين سياه

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

خصوصيات

عملكرد: موشک کروز

سازنده: MBDA

كشور سازنده: ساخت مشترك كشورهاي انگليس و فرانسه

پيشرانه: موتور توربو جت

طول:5.01 متر

قطر: 1 متر

طول بال: 2.84 متر

برد: بيش از 250 كيلومتر

ارتفاع پرواز: بين 30 تا 40 متر

سرعت: 1000 كيلومتر بر ساعت

سيستم هدايت: جي پي اس,ترپوروم,اشيانه يابي نهايي با تصويرساز گرمايي,اينرسيايي

كلاهك: 450 كيلوگرم از نوع نفوذگر

● منبع: centralclubs.com

● منبع اصلي:وكيپديا